همه چیز درباره استنت

استنت چیست؟

همه چیز درباره استنت

استنت چیست؟

استنت لوله‌ی توری کوچکی از جنس فلز است. این لوله سرخرگ‌ را باز نگه می‌دارد و به‌طور دائم در داخل آن باقی می‌ماند. هنگامی‌که تجمع چربی (پلاک چربی) باعث تنگی یا انسداد یکی از سرخرگ‌های کرونری (سرخرگی که عضله‌ي قلب را تغذیه می‌کند) می‌شود، جریان خون کاهش می‌یابد. اگر جریان خون به عضله‌ی قلب کاهش یابد، فرد در قفسه‌ی سینه احساس درد خواهد کرد و دچار تنگی نفس، عرق سرد و سبکی سر می شود. در صورت تشکیل لخته‌ی خونی و انسداد کامل جریان خون به بخشی از عضله‌ی قلب، فرد دچار حمله‌ی قلبی خواهد شد. استنت سرخرگ کرونری را باز نگه داشته و احتمال بروز حمله‌ی قلبی را کاهش می‌دهد.

فناوری استنت طی ۲۰ سال گذشته تکامل زیادی یافته است. استفاده از استنت‌های امروزی آسان‌تر است و عوارض و پیچیدگی‌های کمتری نیز دارند. تور استنت‌های امروزی انعطاف‌پذیری بیشتر داشته و برای جلوگیری از تشکیل زخم در بافت رگ و جلوگیری از تنگی مجدد آن حاوی دارو است. بدین ترتیب، استنت‌های امروزی احتمال نیاز به عمل مجدد را کاهش می‌دهند. امروزه حدود ۷۵ درصد از استنت‌ها از طریق مچ دست، و نه کشاله‌ی ران، قرار داده می‌شوند، امری که احتمال خونریزی را کاهش و سرعت بهبود را افزایش می‌دهد.

پزشکان همچنین به‌منظور حمایت از رگ‌های خونی در مغز یا مجراهای انتقال ادرار یا صفرا، از استنت در دیگر نواحی بدن استفاده می‌کنند. استنت معمولاً لوله‌ا‌ی توری از جنس فلز است. البته، استنت‌هایی از جنس پارچه نیز تولید شده‌اند. گاهی اوقات پزشکان از استنت‌های قابل‌جذبی که حاوی دارو هستند به‌عنوان راه‌حل موقتی [جهت درمان بیماری قلبی] استفاده می‌کنند.

نحوه‌ی استفاده از استنت‌ چگونه است؟

استنت می‌تواند رگ‌های خونی که توسط پلاک مسدود شده‌اند را باز کند. یکی از رایج‌ترین کاربرد‌های استنت باز کردن رگ‌ خونی مسدود شده توسط پلاک است. تجمع چربی، کلسترول یا دیگر مواد موجود در خون پلاک نام دارد. هنگامی‌که این پلاک در جریان خون جمع شود، به دیواره‌ی رگ‌ها می‌چسبد. در طول زمان، این موضوع باعث تنگ شدن رگ‌ها و محدود شدن میزان خون تازه‌ای است که از آن عبور می‌کند. تجمع پلاک در رگ‌ها یکی از دلایل بیماری کرونر قلبی است. با گذشت زمان، افرادی که رگ‌هایشان تنگ شده است کم‌کم نشانه‌های خطر مانند درد قفسه‌ی سینه را تجربه خواهند کرد. اگر فرد مبتلا به بیماری قلبی درمان نشود، خطر پیامد‌هایی مانند حمله‌ی قلبی یا سکته بیشتر خواهد بود. اگر خطر ازکارافتادن یا انسداد مجدد سرخرگ وجود دارد، پزشک احتمالاً برای باز نگه‌داشتن آن استنت‌گذاری را توصیه خواهد کرد. پزشکان طی عملی تحت عنوان مداخله‌ی ماورای پوستی کرونری (PCI) یا آنژیوپلاستی با استنت، استنت را وارد رگ می‌کنند.

در حین عمل PCI، پزشکان کاتتر را وارد سرخرگ می‌کنند. در یک سر کاتتر بالون کوچکی وجود دارد که استنت دور آن قرار گرفته است. هنگامی‌که کاتتر به ناحیه‌ی انسداد می‌رسد، پزشک بالون را باد خواهد کرد. هنگامی‌که بالون باد می‌شود، استنت بزرگ شده و در جای خود قفل می‌شود. سپس پزشک کاتتر را بیرون می‌کشد و استنت برای باز نگه‌داشتن سرخرگ سر جای خود باقی می‌ماند. تصمیم برای استفاده یا عدم استفاده از استنت بر عهده‌ی پزشک است و او بر اساس عواملی مانند اندازه‌ی سرخرگ و مکان انسداد چنین تصمیم را اتخاذ می‌کند.

پزشکان ممکن است از استنت برای این موارد نیز استفاده کنند:

•           رگ‌های خونی مغز یا آئورتی که در معرض خطر آنوریسم قرار دارد.

•           نایژه‌های ریه‌ای که خطر ازکارافتادگی‌شان وجود دارد.

•           میزنای، عضوی از بدن که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل می‌کند.

•           مجاری صفراوی که مسئول انتقال مایع صفرا اعضای بدن و روده‌ی کوچک هستند.

مزایای استفاده از استنت چیست؟

در برخی از بیماران خاص، استنت احتمال تنگی مجدد سرخرگ را کاهش می‌دهد. این تنگی گاهی اوقات پس از آنژیوپلاستی بالون یا دیگر عمل‌هایی که با استفاده از کاتتر انجام می‌شوند رخ می‌دهد. بیمارانی که آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری انجام می‌دهند، نسبت به بیمارانی که جراحی بای‌پس سرخرگ کرونری (CABG) را انجام می‌دهد، خیلی سریع‌تر بهبود می‌یابند. علاوه بر این، بیماران گروه اول عوارض به‌مراتب کمتری را تجربه می‌کنند.

در حدود یک سوم بیمارانی که آنژیوپلاستی بدون استنت داشته‌اند، رگی که باز شده بود طی چند ماه پس از عمل مجدداً بسته شد. این تنگی مجدد رستنوسیس نامیده می‌شود. استنت‌ها که به‌منظور کمک به جلوگیری از انسداد مجدد رگ خونی با دارو پوشانده می‌شوند، استنت‌ دارویی نامیده می‌شوند. اگر استنت به خوبی کار نکند و رگ مجدداً بسته شود، بیمار احتمالاً به جراحی بای‌پس سرخرگ کرونری (CABG) نیاز خواهد داشت.

استنت می‌تواند هنگام حمله‌ي قلبی جانتان را نجات دهد، اما آیا می‌تواند از بروز حمله جلوگیری کند؟ سالانه برای حدود دو میلیون نفر استنت کرونر قلبی کار گذاشته می‌شود و اگر دچار بیماری سرخرگ کرونری باشید، به‌احتمال‌زیاد پزشکتان استفاده از استنت را پیشنهاد خواهد کرد. در سال ۲۰۱۳، انجمن پزشکی آمریکا گزارشی را منتشر کرد که عنوان می‌کرد استنت‌ها یکی از مداخلاتی هستند که بیش از میزان نیاز استفاده می‌شوند.

به گفته‌ی یکی از متخصصین قلب بیمارستان عمومی وابسته به دانشگاه هاروارد در ماساچوست آمریکا به نام دکتر داگلاس دراچمن،«هنگامی‌که افراد می‌فهمند که یکی از سرخرگ‌های کرونی‌شان مسدود شده است، اغلب به‌صورت خودکار فکر می‌کنند که به استنت نیاز دارند. بااین‌حال، ازآنجایی‌که درمان با استنت برای برخی مفید و برای برخی مضر است، این تصمیم مناسبی نیست. استنت می‌تواند جان افرادی که دچار حمله‌ی قلبی می‌شوند را نجات دهد، اما احتمالاً بهترین راه برای پیشگیری از حمله‌ی قلبی نیست.».

نشانه‌های انسداد

برخی از نشانه‌های روزمره می‌توانند انسداد احتمالی را شناسایی کنند. برای مثال، آیا پس از انجام فعالیت جسمانی متوسط (مثلاً حمل خواربار یا جارو زدن برگ‌های حیاط)احساس ضعف می‌کنید، در ناحیه‌ی قفسه‌ی سینه احساس ناراحتی می‌کنید یا دچار تنگی نفس می‌شوید؟ علاوه بر این، حواستان به تغییر جزئی در میزان استقامتتان باشد. شاید در ابتدا تنها زمانی که از تپه بالا می‌روید این نشانه‌ها را تجربه کنید، اما یک ماه بعد، هنگام راه رفتن روی سطح غیر شیب‌دار احساس تنگی نفس یا سبکی سر داشته باشید. هرگز این علائم را نادیده نگیرید، هرچقدر هم که ظاهراً بی‌اهمیت به نظر برسند.

 چنین علائمی می‌توانند نشان‌دهنده‌ی جریان خون ضعیف در یکی از سرخرگ‌های کرونری باشند و شما باید هنگام بروز این علائم هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید. پزشکتان برای بررسی وجود یا عدم وجود انسداد، شما را معاینه کرده، نشانه‌هایتان را بررسی نموده و احتمالاً الکتروکاردیوگرام (نوار قلب) انجام خواهد داد. ممکن است به آزمایش‌های بیشتری مانند تست ورزش، الکتروکاردیوگرام استرس یا یکی از فنون پیشرفته‌تر تصویربرداری قلبی نیاز داشته باشید. ممکن است افراد فکر کنند که میزان انسداد رگ کرونری تعیین‌کننده‌ی میزان خطر حمله‌ی قلبی است. اما این تنها عامل نیست.

بار دیگر، حمله‌ی قلبی زمانی رخ می‌دهد که لخته‌ی خون به‌طور کامل یکی از سرخرگ‌ها را مسدود کند. هنگامی‌که افراد به‌طور مزمن نشانه‌های تنگی یکی از سرخرگ‌های کرونری را تجربه می‌کنند- حتی اگر این سرخرگ تا ۹۰ درصد مسدود شده باشد- قرار دادن استنت احتمالاً نشانه‌ها را کاهش خواهد داد، اما لزوماً باعث کاهش خطر حمله‌ي قلبی نخواهد شد.

مرز استفاده از استنت ها

بحث اخیر در مورد استنت‌ها از مطالعه‌ی پیشگامانه‌ای نشاءت می‌گیرد که در شماره‌ی ماه نوامبر مجله‌ی The Lancet چاپ شد. بر اساس این مقاله، کاهش نشانه‌ها و کیفیت زندگی در افرادی که برای تسکین نشانه‌های آنژین پایدار از داروهای قلبی استفاده می‌کردند، همانند افرادی بود که استنت‌گذاری کرده بودند. در هیچ‌یک از دو گروه هم مرگی رخ نداد. دیگر پژوهش‌ها از این یافته‌ها حمایت می‌کنند و نشان می‌دهند که اثربخشی استنت در پیشگیری از حمله‌ي قلبی بیشتر از درمان دارویی بهینه نیست. قبل از مطرح کردن استنت‌گذاری، افرادی که دچار انسداد شده‌اند باید سعی کنند سبک زندگی‌شان را تغییر دهند- برای مثال، مصرف دخانیات را کنار گذاشته، رژیم غذایی سالمی اتخاذ کنند و بر اساس برنامه‌ی تعیین‌شده توسط پزشک ورزش نمایند.

به‌علاوه، این موضوع می‌تواند لزوم استفاده از داروهایی مانند آسپرین برای جلوگیری از تشکیل لخته، بتابلاکرها برای کاهش نرخ ضربان و کنترل فشارخون، و استاتین‌ها برای کاهش سطح کلسترول را نشان دهد. اگرچه برای درمان بیماری قلبی برخی از بیماران به استنت نیاز است، برای اکثر بیماران، تغییر سبک زندگی و استفاده از دارو با هدف پیشگیری اغلب بهترین رویکرد خواهد بود.

استفاد‌ه‌ی بلندمدت

اکثر استنت‌های برای همیشه در سرخرگ باقی می‌مانند تا آن را باز نگه داشته و از اضمحلال رگ و پیامدهای خطرناک آن جلوگیری کنند. برخی از استنت‌ها موقت هستند. پزشکان ممکن است از استنت‌های حاوی داروهای خاصی استفاده کنند که پلاک‌ها را تخریب کرده و از تجمعشان در ناحیه‌ی مدنظر جلوگیری می‌کنند. این استنت‌ها به‌مرور زمان جذب می‌شوند (در خون حل می‌شوند). اگرچه استنت می‌توانند نشانه‌هایی مانند درد قفسه‌ی سینه را کاهش دهد، درمانی برای بیماری‌های زیربنایی مانند بیماری کرونری قلب و تصلب شرایین محسوب نمی‌شود. حتی زمانی که استنت در بدن فرد کار گذاشته شده است، فرد مبتلا به این بیماری‌ها باید برای جلوگیری از پیامد‌های بیشتر بیماری خود اقداماتی را انجام دهد. پزشکان برای پیشگیری از تشکیل پلاک پس از قرار دادن استنت در بدن، رعایت سبک زندگی سالم را به بیماران توصیه می‌کنند.

این توصیه‌ها اغلب شامل موارد زیر هستند:

•           رژیم غذایی سالم

•           ورزش منظم

•           حفظ وزن مناسب

•           ترک سیگار و تنباکو

•           کاهش استرس

استنت‌گذاری اغلب تنها بخشی از درمان است. پزشک احتمالاً از دارو نیز برای درمان بیماری اصلی فرد استفاده خواهد کرد. اگر بیمار عوارض جانبی ناخوشایندی را تجربه می‌کند، باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارد. پزشک احتمالاً برای کاهش عوارض جانبی دارو را عوض می‌کند یا دوز آن را کاهش می‌دهد. بااین‌حال، بدون مشورت با پزشک مصرف دارو را قطع نکنید.

خطرات استفاده از استنت ها

جراح می‌تواند مزایا و معایب جراحی PCI را برای بیمار توضیح دهد.

عوارض ذیل به‌احتمال اندکی پس از جراحی PCI بروز خواهند کرد:

  • خونریزی از ناحیه‌ی ورود کاتتر به بدن
  • عفونت
  • واکنش آلرژیک
  • آسیب شریان به دلیل قرار دادن کاتتر
  • آسیب کلیه‌ها
  • ضربان قلب نامنظم

در برخی از موارد، احتمال تنگی مجدد. تنگی مجدد زمانی رخ می‌دهد که بافت‌های زیادی اطراف استنت رشد کنند. این امر می‌تواند باعث تنگی یا انسداد مجدد سرخرگ شود.

پزشکان ممکن است برای کاهش رشد بافت مدنظر انواع خاصی از رادیوتراپی را تجویز کنند یا از استنت حاوی دارو برای این منظور استفاده نمایند.

افرادی که در معرض خطر عوارض قرار دارند شامل این موارد هستند:

  • سالمندان
  • افرادی که در حین عمل دچار نارسایی قلبی می‌شوند.
  • افرادی که دچار بیماری قلبی شدید و چندین انسداد سرخرگ هستند
  • افراد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه

استنت می‌تواند باعث لخته‌ شدن خون شده و بدین ترتیب، خطر حمله‌ی قلبی یا سکته را افزایش دهد. بنا به اعلام موسسه‌ی ملی قلب، ریه و خون، در حدود ۱ تا ۲ درصد از افرادی که استنت‌گذاری کرده‌اند، در ناحیه‌ی استنت لخته تشکیل می‌شود. پزشکان معمولاً برای جلوگیری از تشکیل لخته یک یا چند دارو تجویز می‌کنند. داروهای ضد لختگی خون خطرات و عوارض مخصوص خودشان را دارند و می‌توانند عوارض جانبی ناخوشایندی مانند راش پوستی را به همراه داشته باشند. در موارد نادر، ممکن است بدن فرد استنت را پس بزند یا نسبت به مواد بکار رفته در استنت واکنش آلرژیک نشان دهد. افرادی که نسبت به فلزات آلرژی دارند باید در مورد گزینه‌های درمانی جایگزین با پزشکشان مشورت کنند.

مراقبت ها

قبل از جراحی

پزشک در مورد آمادگی پیش از عمل استنت‌گذاری با بیمار صحبت می‌کند. اطلاعاتی در مورد زمان امتناع از خوردن و آشامیدن و مصرف دارو قبل از عمل به آن‌ها داده خواهد شد. افرادی که مبتلا به بیماری‌های دیگر مانند دیابت یا بیماری کلیه هستند باید به پزشکشان اطلاع دهند. در چنین مواردی، پزشک شاید مجبور باشد چند گام دیگر (برای رفع مشکلات احتمالی ناشی از این بیماری‌ها) را مدنظر قرار دهد. علاوه بر این، پزشک ممکن است قبل از عمل استنت‌گذاری داروهایی را برای بیمار تجویز کند، زیرا به‌محض اتمام عمل، بیمار باید مصرف این داروها را شروع کند.

در حین جراحی

بنا به اعلام موسسه‌ی ملی قلب، ریه و خون، عمل استنت‌گذاری تنها ۱ ساعت زمان می‌برد و به بیهوشی عمومی نیازی ندارد. فرد در کل فرایند عمل بیدار است و می‌تواند دستورالعمل‌های پزشک را بشنود. پزشک برای آرام‌سازی بیمار از داروی آرام‌بخش استفاده می‌کند. علاوه بر این، ناحیه‌ی ورود کاتتر به بدن بیمار نیز بی‌حس می‌شود. بسیاری از بیماران ورود و انتقال کاتتر در طول سرخرگ را احساس نمی‌کنند. بااین‌حال، بیمار ممکن است هنگام باد شدن بالون و قفل شدن استنت در جای خود درد کمی را احساس کنند. پس از قرار گرفتن استنت در محل مدنظر، پزشک باد بالون را تخلیه کرده و کاتتر را از بدن بیرون می‌کشد. ناحیه‌ی ورود کاتتر به پوست پانسمان می‌شود و برای جلوگیری از خونریزی روی بانداژ فشار داده می‌شود.

پس از جراحی

اکثر بیماران باید پس از عمل حداقل یک شب در بیمارستان بمانند. این کار به کارکنان بیمارستان اجازه می‌دهد وضعیت سلامت فرد بعد از عمل را تحت نظارت قرار دهند. در زمان ماندن در بیمارستان، پرستار به‌طور منظم ضربان قلب و فشارخون بیمار را اندازه‌گیری می‌کند. علاوه بر این، بانداژ محل زخم عوض شده و در صورت نیاز تمیز می‌شود. اگر مشکل خاصی وجود نداشته باشد، فرد می‌تواند روز بعد از بیمارستان ترخیص شود. محل ورود کاتتر به بدن طی روند بهبود دچار خون‌مردگی خواهد شد و احتمالاً یک برآمدگی را ایجاد خواهد کرد. این موضوع طبیعی است و جای نگرانی ندارد. ناحیه‌ی زخم حداقل به مدت یک هفته هنگام لمس دردناک خواهد بود.

ریکاوری

بیمار احتمالاً باید تا یک هفته پس از عمل استراحت کند. جراحی موفق استنت‌گذاری باید نشانه‌هایی مانند درد قفسه‌ی سینه و تنگی نفس را کاهش دهد. بسیاری از افراد می‌توانند پس از جراحی موفق طی یک هفته به سر کارشان بازگردند و اکثر فعالیت‌های عادی‌شان را انجام دهند. طی دوران ریکاوری، پزشکان به‌منظور جلوگیری از تشکیل لخته‌ی خون در نزدیکی استنت داروهای ضد پلاکت را تجویز می‌کنند. آسپرین یکی از داروهای ضد پلاکت است که فرد باید پس از عمل به‌صورت روزانه و برای مدت نامشخصی مصرف کند. پزشکان همچنین ممکن است از داروهای سرکوب‌کننده‌ی P2Y استفاده کنند. این داروها شامل کلوپیدوگرل، تیکاگرلور، وپراسوگرل هستند. علاوه بر این، پزشکان دستورالعمل‌های خاصی را برای بهبود به بیمار می‌دهد. برای مثال، به بیمار می‌گویند که از کار پراسترس اجتناب کرده یا زمانی که بدن در حال بهبود است ورزش کند.

دورنما

پزشکان معمولاً از استنت برای گشاد سازی سرخرگ‌ها و جلوگیری از عوارض بیماری کرونری قلب و دیگر بیماری‌های قلبی استفاده می‌کنند. اگرچه استنت می‌تواند باعث تسکین بیمار شود، تنها یک بخش از برنامه‌ی درمانی به‌حساب می‌آید. حتی با وجود استنت در بدن، احتمال بروز عوارض شدید بیماری وجود دارد. همیشه به توصیه‌های پزشک در مورد داروها و فرایند بهبودی توجه کنید.

اشتراک گذاری پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

اگر با این شرایط موافقید، لطفا here کلیک کنید.